Stel je voor: een druk vliegveld, bomwerpers op de startbaan, soldaten in uniform die rondwandelen, en straks een van de grootste woonwijken van Zuid-Holland. Klinkt als een gek scenario?
▶Inhoudsopgave
Toch is precies wat er gebeurde met Vliegveld Ypenburg. Dit voormalige militaire vliegveld bij Rijswijk heeft een van de meest opmerkelijke transformaties uit de Nederlandse geschiedenis doorgemaakt. Van NAVO-basis tot woonwijk, van startbanen tot speelpleinen. Laten we er eens dieper induiken.
Wat was Vliegveld Ypenburg eigenlijk?
Vliegveld Ypenburg, ook wel bekend als Vliegveld Rijswijk-Ypenburg, ligt tussen Den Haag en Rijswijk. Het vliegveld bestond al sinds 1936, maar kende zijn meest bekende periode tijdens de Koude Oorlog.
In die tijd was het een belangrijke NAVO-basis. Het vliegveld werd gebruikt door de Koninklijke Luchtmacht en speelde een rol binnen de verdedigingsstructuur van West-Europa tegen de dreiging van het Oostblok.
Op de basis waren onder andere jachtbombenwerpers gestationeerd. Het terrein was een volledige militaire omgeving met startbanen, hangars, kazernes en alle bijbehorende voorzieningen die je daarbij kunt bedenken. Het was een gesloten wereld, waar gewone burgers geen voet mochten zetten.
De sluiting: het einde van een tijdperk
Met het einde van de Koude Oorlog in de late jaren tachtig en begin jaren negentig veranderde er veel in Europa. De militaire dreuging was voorbij, en Nederland moest bezuinigen.
Het leger werd verkleind, en ook Vliegveld Ypenburg kwam in de verdrukking.
Het vliegveld werd uiteindelijk in 1992 gesloten als militaire basis. De sluiting was geen verrassing, maar wel een ingrijpend moment voor de regio. Honderden militairen en civiel medewerkers moesten elders werken of werden ontslagen. Het terrein lag leeg, en de vraag was: wat gaan we hier nou mee doen?
Van militair terrein naar woonwijk: de transformatie
Het antwoord kwam sneller dan velen dachten. Het lege terrein van Ypenburg bleek een perfecte locatie voor woningbouw.
De ligging tussen Den Haag en Rijswijk, dicht bij infrastructuur en voorzieningen, maakte het aantrekkelijk voor projectontwikkelaars en de gemeente Den Haag.
In de jaren negentig begon de ontwikkeling van de wijk Ypenburg. Het plan was ambitieus: een compleet nieuwe wijk bouwen op het voormalige vliegveld. De wijk kreeg de naam Ypenburg en groeide uit tot een van de grotere woonwijken in de regio Den Haag.
Er kwamen duizenden woningen, van eengezinswoningen tot appartementen, aangevuld met scholen, winkels, sportvelden en groenvoorzieningen. Wat bijzonder is: je kunt nog steeds sporen van het verleden terugvinden in de wijk.
Sommige straatnamen verwijzen naar de militaire geschiedenis. De indeling van de wijk volgt deels de oude structuur van het vliegveld. En als je goed kijkt, herken je nog elementen van de vroegere startbaan in de bebouwing.
De NAVO-basis Rijswijk en de radioamateurs
Interessant detail: op het terrein van de voormalige NAVO-basis Rijswijk-Ypenburg was ook een radioamateurstation actief. Het callsign PA60CUB werd vanaf dit vliegveld gebruikt door een Nederlandse radioamateur.
Dit soort details maken de geschiedenis van het gebied extra levendig. Het was niet alleen een plek van militaire strategie, maar ook van technische innovatie en hobby.
De combinatie van militaire geschiedenis, Koude Oorlog-nostalgie en de moderne woonwijk maakt Ypenburg tot een unieke plek in Nederland. Er bestaan nog steeds verenigingen en groepen die de geschiedenis van het vliegveld levend houden, met foto's, verhalen en documenten uit die tijd.
Wat is er nu van het terrein geworden?
Vandaag de dag is het voormalige Vliegveld Ypenburg een volop levende wijk.
Ypenburg telt inmiddels meer dan 10.000 inwoners en groeit nog steeds. De wijk heeft een eigen karakter, met een mix van jonge gezinnen, oudere bewoners en een diversiteit aan woningtypen.
Er is ook aandacht voor de historie. In de wijk zijn informatieborden geplaatst die vertellen over het verleden van het terrein. Bewoners en bezoekers kunnen zo leren over de militaire geschiedenis van de plek waar ze nu wonen of rondlopen. Naast de woonwijk zijn er ook bedrijven en kantoren op het voormalige terrein gevestigd.
Het gebied is dus niet alleen een plek om te wonen, maar ook om te werken.
De transformatie van militair terrein naar een multifunctioneel gebied is daarmee geslaagd.
Waarom is dit verhaal de moeite waard?
De geschiedenis van Vliegveld Ypenburg is meer dan alleen een lokaal verhaal. Het is een voorbeeld van hoe Nederland omgaat met zijn militaire erfgoed. In plaats van leegstand en verval, kozen de betrokken partijen voor herontwikkeling.
Het resultaat is een levendige wijk met een stukje geschiedenis erin verwerkt.
Als je ooit in de buurt van Den Haag bent, loopt dan eens door wijk Ypenburg. Kijk om je heen, en stel je voor dat er vliegtuigen op en afstegen waar nu kinderen spelen. Dat is de magie van plekken als deze: ze dragen hun verleden met zich mee, ook al ziet dat er heel anders uit dan vroeger.
Veelgestelde vragen
Wat was de rol van Vliegveld Ypenburg tijdens de Koude Oorlog?
Tijdens de Koude Oorlog was Vliegveld Ypenburg een cruciale NAVO-basis. Hier werden jachtbommen gestationeerd en speelde het een belangrijke rol in de verdediging van West-Europa tegen de dreiging van het Oostblok. Het was een gesloten wereld, waar gewone burgers geen toegang hadden.
Hoe veranderde de functie van het vliegveld na het einde van de Koude Oorlog?
Met het einde van de Koude Oorlog werd het vliegveld gesloten in 1992.
Welke kenmerken heeft de wijk Ypenburg en hoe is deze ontstaan?
De leegstand werd snel opgevuld toen de gemeente Den Haag besloot het terrein te ontwikkelen tot een nieuwe woonwijk, Ypenburg. De ligging tussen Den Haag en Rijswijk maakte het een aantrekkelijke locatie voor woningbouw.
Waarom is Vliegveld Ypenburg een uniek voorbeeld van een transformatie?
Ypenburg is ontstaan als een ambitieus project waarbij het voormalige militaire terrein werd getransformeerd tot een moderne wijk met duizenden woningen, winkels en sportfaciliteiten. De wijk herinnert zich nog steeds aan zijn militaire verleden, bijvoorbeeld door straatnamen en de structuur van de straten. Vliegveld Ypenburg is een opmerkelijk voorbeeld van hoe een voormalig militair terrein succesvol is omgezet in een levendige woonwijk.
Hoe is de wijk Ypenburg ontstaan?
De transformatie van een basis voor militaire vliegtuigen naar een wijk met huizen, winkels en groene ruimtes is een zeldzame en indrukwekkende verandering in de Nederlandse geschiedenis.
De ontwikkeling van Ypenburg begon in de jaren negentig, toen de gemeente Den Haag besloot het lege terrein te gebruiken voor woningbouw. De locatie was aantrekkelijk vanwege de ligging tussen Den Haag en Rijswijk, en de nabijheid van voorzieningen. Zo ontstond er een nieuwe wijk.