Stel je voor: het is 4 mei 2026, twee minuten stilte net voorbij, en ineens klinkt er een morsecode door de ether. Niet zomaar een code, maar een boodschap die teruggrijpt naar een tijd waarin Nederland en de hele wereld hield met ademen. De Koude Oorlog. En jij? Jij zit er middenin.
▶Inhoudsopgave
Met je zender of gewoon met je ontvanger. Want of je nu radioamateur bent of gewoon graag luistert, je kunt er deel van uitmaken.
Dit is hoe je dat doet.
Waarom luisteren we in 2026 nog naar de Koude Oorlog?
De Koude Oorlog lijkt ver weg. Maar voor veel radioamateurs en geschiedenisliefhebbers is die periode allesbehalve vergeten.
Denk aan de zendamateurs die in de jaren 60 en 70 berichten verstuurden vanaf voormalige militaire bases, zoals Vliegveld Rijswijk-Ypenburg, een NATO-basis waar ooit het callsign PA60CUB te horen was.
Die stemmen uit het verleden vertellen een verhaal dat je niet in een boek kunt lezen. Je moet het voelen. En dat doe je het beste via de ether.
In 2026 is er opnieuw aandacht voor deze geschiedenis. Niet alleen tijdens de jaarlijkse herdenking op 4 mei, maar ook tijdens speciale evenementen zoals het Koude Oorlog-weekend in Valkenswaard. En daar kun jij bij horen.
Herdenking op 4 mei: twee minuten stilte, dan de ether in
Elk jaar op 4 mei herdenkt Nederland de slachtoffers van oorlog. Maar sinds enkele jaren doen radioamateurs iets bijzonders.
Direct na de twee minuten stilte gaan speciale zendamateurs de lucht in.
Ze versturen berichten, vaak in morsecode, ter nagedachtenis aan de gevallen radioamateurs. Het is een stille, krachtige manier om te herdenken. En het is precies het soort moment waarom veel mensen radio houden.
De Vereniging voor Experimenteel Radio Onderzoek Nederland, beter bekend als VERON, speelt hierin een belangrijke rol. Zij organiseren en coördineren de deelname van radioamateurs tijdens de herdenking. Wil je meedoen? Dan kun je via de website van VERON op de hoogte blijven van de exacte frequenties en tijdstippen. Let op: de informatie verschijnt meestal pas kort voor 4 mei, dus houd hun nieuwssectie goed in de gaten.
Wat heb je nodig om te luisteren?
Je hebt geen vergunning nodig om te luisteren. Een simpele kortegolf-ontvanger of een software-defined radio, kortweg SDR, is al voldoende.
Veel luisteraars gebruiken een SDR-stick die je aansluit op je laptop. Met gratis software zoals SDRsharp kun je dan de hele kortegolfband afspekken.
Zoek rond de 7 MHz-band, daar vind je vaak de meeste activiteit tijdens herdenkingsuitzendingen. Als je militaire en amateurfrequenties uit de Koude Oorlog wilt nazoeken, is een klassieke ontvanger ook prachtig. Er is iets magisch aan het afstemmen op een zwak signaal terwijl de ruis zachtjes door de luidspreker bruist.
Geen scherm, geen pixels. Alleen geluid en geschiedenis.
Koude Oorlog-weekend in Valkenswaard: een weekend lang terug in de tijd
Naast de herdenking op 4 mei is er in 2026 ook het Koude Oorlog-weekend in Valkenswaard.
Dit evenement, georganiseerd door VERON-afdeling A13 uit Eindhoven, vraagt expliciet om deelname van zendamateurs. Het idee is simpel: we recreëren de sfeer van de Koude Oorlog.
Met oude zenders, historische callsigns en berichten die doen denken aan een tijd waarin de wereld op het randje van de afgrond balanceerde. Vorig jaar was er al vraag naar zendamateurs die wilden deelnemen. In 2026 wordt dit waarschijnlijk opnieuw georganiseerd. Wil je meedoen als radioamateur?
Neem dan contact op met VERON A13. Zij weten precies wat er van je verwacht wordt en op welke frequenties je kunt uitsturen.
Luisteren tijdens het weekend
Ook als luisteraar kun je genieten van dit weekend. De organisatie deelt meestal vooraf welke frequenties gebruikt worden. Vaak zijn dat standaard kortegolfbanden zoals 3,5 MHz of 7 MHz.
Soms worden ook speciale evenementen-callsigns gebruikt, die je kunt opzoeken in de VERON-database. Het is een kans om unieke uitzendingen op te pikken die je normaal niet hoort.
Tips voor een goede ervaring
Of je nu zendt of luistert, een paar tips helpen je verder. Zorg voor een goede antenne.
Een eenvoudige draadantenne van tien meter lang al veel verschil maken. Luister met koptelefoon, dan hoor je zwakke signalen beter. En heb geduld. Soms duurt het even voordat een signaal doorbreekt.
Maar als je die morsecode hoort, of die stem uit het verleden, dan weet je: dit is waarom je radio houdt.
Maak er een moment van. Zet je telefoon uit. Neem een kop koffie. En luister. Want in een wereld vol geluid en afleiding is er iets bijzonders aan het stil zitten en wachten op een signaal dat door de tijd heen reist.
De ether herinnert
De Koude Oorlog is voorbij. Maar de ether vergeet niet.
Elke morsecode, elk bericht, elke stem die ooit de lucht in ging, zweeft nog steeds ergens tussen de sterren. En jij kunt die stemmen horen. Ontdek hoe je legaal kortegolf kunt ontvangen in 2026 en word deel van dit unieke stukje Nederlandse radiohistorie. Dus: stem af. Luister mee. En misschien, als je een zender hebt, zend dan zelf een bericht uit. Want herdenken doe je niet alleen in stilte.
Soms doe je het ook in golfen en frequenties, in morse en modulatie. De ether herinnert. En jij kunt helpen dat ze dat blijft doen.